Katma Değer Vergisi (KDV), Türkiye'deki en yaygın dolaylı vergi türüdür. Her mal ve hizmet alım satımında fiyata eklenen bu vergiyi doğru anlamak; hem tüketiciler hem de esnaf ve işletmeciler için önemlidir.
KDV nedir?
KDV, mal ve hizmetlerin her el değiştirmesinde katılan değer üzerinden alınan bir tüketim vergisidir. Nihai ödeyici her zaman son tüketicidir; ancak vergiyi devlete aktaran kişi satıcıdır. Bu nedenle işletmeler adına mükellefiyet kaydı zorunludur ve KDV beyannamesi ile ödeme düzenli olarak yapılır.
2025 KDV oranları
Türkiye'de üç temel KDV oranı uygulanmaktadır. Standart oran olarak kabul edilen %20 oranı genel mal ve hizmetlere uygulanır. %10 oranı gıda ürünleri, ilaçlar ve bazı özel hizmet kategorilerine uygulanır. %1 oranı ise temel gıda maddeleri, ekmek, süt gibi zorunlu tüketim ürünlerine ayrılmıştır. 2023 yılında yapılan düzenlemeyle standart oran %18'den %20'ye yükseltilmiştir.
KDV dahil ve hariç fiyat hesabı
KDV hariç fiyata KDV eklemek için fiyat ile KDV oranının toplamı çarpılır. Örneğin 1.000 TL KDV hariç fiyata %20 KDV eklenmesi: 1.000 × 1,20 = 1.200 TL KDV dahil fiyat verir. Tersine, KDV dahil fiyattan KDV hariç fiyatı bulmak için fiyat (1 + KDV oranı) değerine bölünür: 1.200 ÷ 1,20 = 1.000 TL.
KDV iadesi nedir, kimler alabilir?
Girdi KDV'si çıktı KDV'sini aşan işletmeler, bu farkı devletten iade olarak alabilirler. İhracat yapan işletmeler KDV'den muaf mal sattığından devamlı iade durumuna düşerler. KDV iadesi, Gelir İdaresi Başkanlığı'na yapılan başvuru ve ek belgelerle talep edilir; işlem süresi birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişebilir.
KDV'den muaf işlemler
Her mal veya hizmet KDV'ye tabi değildir. Eğitim ve sağlık hizmetleri, bankacılık ve sigorta işlemleri ile belirli tarımsal ürünler gibi alanlarda KDV muafiyeti söz konusudur. KDV Kanunu'nun ilgili maddeleri bu muafiyetleri düzenlemektedir; işletmelerin muafiyet kapsamını kendi muhasebecileriyle doğrulaması önerilir.