Net / Brüt Maaş Hesaplama

Brüt maaştan net maaş nasıl hesaplanır?

Brüt maaş, işverenin bordroda gösterdiği toplam ücrettir. Net maaş ise yasal kesintiler düşüldükten sonra elinize geçen tutardır. Türkiye’de bir çalışanın maaşından dört temel kesinti yapılır: SGK işçi payı (%14), işsizlik sigortası (%1), gelir vergisi ve damga vergisi.

Asgari ücret istisnası neyi değiştirir?

2022’den bu yana önemli bir düzenleme var: her çalışanın maaşının asgari ücrete denk gelen kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden muaftır. Yani maaşınız ne olursa olsun, asgari ücret kadarlık dilim için bu iki vergi alınmaz. Bu yüzden net maaşı doğru hesaplamak için toplam vergiden “asgari ücretin vergisi” düşülür. Bu istisnayı dikkate almayan hesaplayıcılar net maaşı olduğundan düşük gösterir.

Net = Brüt − SGK(%14) − İşsizlik(%1) − Gelir Vergisi − Damga Vergisi (Gelir ve damga vergisinde asgari ücret kısmı istisnadır)

Gelir vergisi dilimi nedir, neden yıl sonunda maaş düşer?

Gelir vergisi artan oranlıdır: yıl boyunca kazandığınız toplam matrah büyüdükçe daha yüksek dilime girersiniz (%15’ten başlayıp %40’a kadar çıkar). Bu “kümülatif matrah” yıl içinde biriktiği için, özellikle yüksek maaşlılarda son aylarda kesilen vergi artar ve net maaş bir miktar azalır. Aynı brüt maaşın ocak ayındaki neti ile aralık ayındaki neti farklı olabilir.

İşveren maliyeti nedir?

Bir çalışanın işverene toplam maliyeti, brüt maaşın üzerine işveren SGK primi ve işsizlik işveren payı eklenerek bulunur. Bu oran teşviklerle değişmekle birlikte yaklaşık olarak brüt maaşın %22,5 fazlasıdır. Yani brüt 40.000 ₺ olan bir çalışan işverene aylık yaklaşık 49.000 ₺’ye mal olur.

Not: Bu araç tek ay üzerinden basitleştirilmiş hesap yapar ve yaklaşık sonuç verir. Kümülatif vergi matrahı, AGİ farkları, özel sigorta veya ek ödemeler bordroda farklı sonuç doğurabilir. Kesin hesap için muhasebe biriminize danışın.

Sıkça Sorulan Sorular

Maaşınızdan SGK (%14), işsizlik sigortası (%1), gelir vergisi ve damga vergisi kesilir. SGK ve işsizlik primi emeklilik ve sağlık haklarınızı finanse eder; gelir ve damga vergisi ise devlete ödenir. Asgari ücret kısmı için gelir ve damga vergisi alınmaz.

Gelir vergisi kümülatiftir. Yıl boyunca toplam kazancınız arttıkça daha yüksek vergi dilimine geçersiniz. Bu yüzden özellikle yüksek maaşlarda yıl sonuna doğru kesilen vergi artar ve net maaş düşer.

İş görüşmelerinde genellikle “elime şu kadar geçsin” dersiniz. Net → brüt seçeneği, istediğiniz net tutarı sağlamak için bordroda hangi brüt maaşın yazılması gerektiğini yaklaşık olarak bulmanızı sağlar.

Brüt maaşınız işverenin size ödediği görünen tutardır; ancak işveren ayrıca SGK işveren payı ve işsizlik işveren payı öder. Bu nedenle toplam maliyet brüt maaşın yaklaşık %22,5 üzerindedir.