Her ay maaş hesabınıza geçen tutar, işvereninizin size teklif ettiği rakamdan çok daha düşüktür. Bu farkın nedeni, brüt ücret üzerinden yapılan çeşitli yasal kesintilerdir. Bu rehberde brütten nete maaş hesaplama adımlarını, kesinti kalemlerini ve 2025 güncel oranlarını anlatıyoruz.
Brüt ve net maaş nedir?
Brüt maaş, işverenin çalışana taahhüt ettiği toplam ücrettir. Net maaş ise tüm yasal kesintiler yapıldıktan sonra çalışanın eline geçen tutardır. Türkiye'de brüt maaş açıklanırken net maaş konuşulması sıklıkla karışıklığa yol açar; bu yüzden farkı bilmek önemlidir.
Kesinti kalemleri ve oranları
2025 yılı için brüt maaş üzerinden yapılan işçi payı kesintileri şöyledir:
SGK Emeklilik Primi: Brüt ücretin %14'ü işçi payı olarak kesilir. Bu prim ileride emekli maaşınıza ve sağlık hizmetlerinize katkı sağlar.
İşsizlik Sigortası: Brüt ücretin %1'i işçi payı olarak kesilir. Bu fon işsiz kalındığında işsizlik ödeneği hakkı doğurur.
Gelir Vergisi: SGK ve işsizlik primleri düşüldükten sonra kalan vergi matrahına dilimli gelir vergisi uygulanır. 2025 yılı itibarıyla asgari ücrete kadar olan kısımda gelir vergisi alınmamaktadır.
Damga Vergisi: Binde 7,59 oranında uygulanır; küçük bir kalemdir ancak bordro kesintisi olarak görünür.
Hesaplama adımları
Birinci adımda brüt maaştan SGK işçi payı (%14) ve işsizlik sigortası (%1) toplamı olan %15 oranı düşülür. Bulunan tutar vergi matrahıdır. İkinci adımda bu matrah üzerinden gelir vergisi dilimleri uygulanır. 2025 için ilk dilim (0–110.000 TL arası yıllık matrah) %15 oranındadır. Üçüncü adımda damga vergisi hesaplanır. Tüm kesintiler brütten düşüldüğünde net maaş ortaya çıkar.
İşveren maliyeti neden daha yüksek?
İşveren yalnızca brüt maaşı ödemekle kalmaz; ayrıca SGK işveren payını (%15,5) ve işveren işsizlik sigortası payını (%2) da karşılar. Bu durum işverenin toplam çalışan maliyetini brüt maaşın yaklaşık %20-22 üzerine çıkarır. Örneğin brüt maaş 30.000 TL olan bir çalışan için işverenin aylık maliyeti yaklaşık 35.000–36.000 TL'ye ulaşabilir.
Asgari ücret ve gelir vergisi istisnası
2025 yılından itibaren çalışanların ücretleri üzerindeki gelir vergisi, asgari ücret sınırına kadar sıfırlanmıştır. Bu uygulama özellikle düşük ve orta gelirli çalışanların net maaşını olumlu etkilemektedir. Asgari ücretin üzerindeki kısım normal vergi dilimlerine tabidir.
Kendi net maaşınızı hesaplamak için hesaplay.com'daki Net / Brüt Maaş Hesaplama aracını kullanabilirsiniz.