Rengini seç.
Litresini hesapla.

1. Boya ihtiyacını hesaplamaya nereden başlamalı?

Boya alışverişinde en yaygın sorun, odanın taban alanıyla duvar alanının karıştırılmasıdır. Örneğin 20 metrekare büyüklüğündeki bir odanın yalnızca 20 metrekare duvarı yoktur. Duvarların toplamı, odanın çevre uzunluğu ile duvar yüksekliğine bağlıdır. Bir odanın dört tarafında da pencere, kapı, niş veya farklı yükseklikte bölüm bulunabilir. Bu yüzden önce hangi yüzeylerin boyanacağını tek tek ölçmek, ardından kaplanmayacak alanları çıkarmak gerekir.

Hesaplayıcıdaki her satır bir yüzey grubunu temsil eder. Aynı ölçüde dört duvar varsa uzunluk, yükseklik ve adet bilgisini bir satırda kullanabilirsin. Birbirinden farklı ölçülerde yüzeyler varsa onları ayrı satırlara ayırmak daha güvenlidir. Duvarları ve tavanı farklı gruplar halinde belirtmek, farklı boya ürünlerinin ayrı ambalajlarla satın alınmasını sağlar.

Ölçümleri metre cinsinden gir. Rulet veya lazer metre ile ölçtüğün santimetreleri örneğin 285 cm yerine 2,85 metre olarak yaz. Farklı tavan yüksekliklerine sahip bölümler, merdiven boşlukları ve eğimli duvarlar için ortalama ölçü kullanmak yerine gerektiğinde bölümlere ayırarak hesap yap.

2. Duvarın net metrekaresi nasıl bulunur?

Temel formül uzunluk × yükseklik × adet − boşluk alanı şeklindedir. Bir duvarın uzunluğu 4 metre, yüksekliği 2,8 metre ise brüt yüzeyi 11,2 m² olur. Aynı duvardan dört adet varsa toplam brüt alan 44,8 m²'dir. Bu duvar grubunda dört metrekarelik kapı ve pencere açıklığı bulunuyorsa net boyanacak duvar alanı 40,8 m² olur.

Kapı ve pencere açıklıklarını hesaplarken yalnızca boşluğun kapladığı alanı çıkar. Örneğin 90 cm eninde ve 210 cm yüksekliğindeki bir kapı yaklaşık 1,89 m²'dir. İki benzer kapı varsa yaklaşık 3,78 m² çıkarılabilir. Ancak kapı pervazları, pencere kenarları veya niş içleri de boyanacaksa bu küçük yüzeyleri ayrıca eklemek gerekebilir.

Boşluk miktarı, ilgili yüzey grubunun brüt alanını aşamaz. Araç bu durumu kontrol eder ve hatalı bir değer girilirse hesaplamayı durdurur. Böylece negatif metrekare üzerinden boya hesabı yapılmasının önüne geçilir.

3. Tavan alanı nasıl hesaplanır?

Dikdörtgen ve düz bir tavan için oda uzunluğu × oda genişliği hesabı yeterlidir. Örneğin 4 × 5 metre bir odanın tavanı 20 m²'dir. Odada asma tavan, kademeli tasarım, açık merdiven boşluğu ya da eğimli yüzey varsa bu alanlar ayrıca ölçülmelidir. Araçta “Tavan” türünü seçtiğinde bu metraj, duvar alanından farklı boya grubuna eklenir.

Tavan boyaları çoğu zaman duvar boyalarından farklı yüzey görünümüne, kapatıcılığa ve uygulama talimatına sahiptir. Bu nedenle aynı projede kullanılsalar bile satın alma hesabını ayrı yapıyoruz. Tavan boyamayacaksan tavan grubunu kaldırabilirsin; o durumda tavan boyası için litre ve kova ihtiyacı sıfır olur.

4. Bir litre boya kaç metrekare boyar?

Bu soruya bütün ürünler için geçerli tek bir sayı vermek doğru değildir. Boyanın türü, pigment yoğunluğu, eski yüzeyin rengi, yüzeyin emiciliği, fırça veya rulo ile uygulama yöntemi ve üretici formülasyonu sarfiyatı etkiler. Bazı ürünlerde verim m²/L, bazılarında m²/kg olarak açıklanır. m²/kg değerini doğrudan m²/L gibi kullanma; kilogram ile litre arasında dönüşüm için ilgili ürünün yoğunluğu gerekir.

Araçtaki duvar boyası için 12 m²/L, tavan boyası için 10 m²/L ve astar için 10 m²/L değerleri yalnızca değiştirilebilir örneklerdir. Kesin satın alma kararında kullanacağın ürünün etiketindeki veya teknik bilgi föyündeki tek kat tüketim bilgisi esas alınmalıdır. Örneğin DYO'nun astar boya ürün açıklaması, sarfiyatın yüzeye bağlı olduğunu belirterek ortalama tek kat alan bilgisi verir.

Boyanın görünürde yüksek kapatıcı özelliğe sahip olması, her zaman tek katın yeterli olduğu anlamına gelmez. Eski koyu rengin açık renge dönüşmesi, tamirat izlerinin kapanması veya emici bir yüzeyin dengelenmesi için ilave kat gerekebilir. Bu yüzden litre hesabını ürün verimini ve planlanan kat sayısını ayrı seçerek yapıyoruz.

5. Kat sayısı litre hesabını nasıl değiştirir?

Tek kat verimi 12 m²/L olan bir boyayla 48 m² duvar boyanacaksa teorik ihtiyaç 48 ÷ 12 = 4 litredir. İki kat uygulanacaksa teorik miktar 8 litreye çıkar. %10 uygulama ve fire payı eklendiğinde sonuç 8,8 litre olur. Boya yalnızca 10 litrelik ambalajla alınabiliyorsa en az bir kova gerekir. Aynı boyayı üç kat uygulamak ise teorik ihtiyacı 12 litreye, %10 payla 13,2 litreye taşır. Bu durumda 10 litrelik ambalajdan iki kova gerekecektir.

Birinci katın sarfiyatı her zaman ikinci katla aynı olmayabilir. Yeni sıva, emiciliği yüksek eski duvar, astarlı yüzey veya fazla inceltilmiş boya farklı sonuç verir. Hesaplayıcı tüm boya katlarında aynı tek kat veriminin geçerli olduğunu varsayar. Bu basit yaklaşım, hızlı ön metraj için kullanışlıdır; özel uygulamalarda ayrı kat hesapları yapılmalıdır.

Planlanan kat sayısını artırmak, gereken boyayı doğrudan artırır. Bununla birlikte işçilik fiyatını net metrekare üzerinden giriyoruz; seçilen kat sayısının işçilik birim fiyatına dahil olup olmadığını işin ustasıyla netleştirmek gerekir.

6. Astar ne işe yarar, ne zaman gerekir?

Astar, son kat boya öncesi yüzeyin emiciliğini düzenlemeye, yapışmayı desteklemeye ve bazı yüzey kusurlarının görünürlüğünü azaltmaya yardımcı olan bir hazırlık ürünüdür. Bütün astarlar her yüzeyde kullanılmaz. Yeni alçı veya sıva, daha önce boyanmış duvar, kirlenmiş alan, nemden zarar görmüş yüzey ve sentetik boya uygulanacak zemin için uygun ürünler farklı olabilir.

Aracımızda dört seçenek bulunur: bütün alanları astarlamak, yalnızca duvarları astarlamak, yalnızca tavanı astarlamak veya astar kullanmamak. Astar seçiminin ayrıca kat sayısı, m²/L verimi ve ambalaj hacmi vardır. Astar kullanmayacağım seçeneğinde bu ürünün sipariş miktarı sıfırlanır; son kat boya hesabı değişmez.

Astarın amacıyla son kat boyayı birbirine karıştırma. Astar ürünü son katın yerine kullanılamaz; son kat boya da her koşulda astarın görevini üstlenemez. Duvarın nem kaynağı, kabaran eski boya veya dökülen sıva gibi sorunları bulunuyorsa sadece üzerine yeni boya sürmek kalıcı bir çözüm olmayabilir. Önce yüzeyin tamir edilmesi gerekir.

7. Fire ve uygulama kaybı nasıl dikkate alınır?

Fırçada, ruloda veya boya tepsisinde kalan ürün; sıçrama, dökülme, yüzey pürüzlülüğü ve uygulama farkları nedeniyle teorik ihtiyaç ile gerçek tüketim arasında fark oluşturur. Hesaplayıcıda varsayılan %10 fire payı bulunur. Bu oran evrensel bir sektör standardı değildir; ürün ve uygulama koşullarına göre azaltılabilir veya artırılabilir.

Fire payını ayrı bir alan olarak vermemizin nedeni varsayımları görünür tutmaktır. Örneğin teorik ihtiyacı 18 litre olan boya için %10 pay 19,8 litreye, %20 pay 21,6 litreye karşılık gelir. Kova büyüklüğü 10 litre ise ilk örnekte iki, ikinci örnekte üç kova gerekir. Bu, küçük bir fire değişiminin tam ambalaj satın alma kararını nasıl etkileyebileceğini gösterir.

İnceltilen su veya tiner, ürün ambalajındaki boya miktarına eklenmiş ayrı bir satın alma kalemi değildir. Hesaplayıcı üreticinin belirttiği m²/L verimine göre ürünün kendisini hesaplar. Kullanılacak inceltme oranı ve uygulama güvenliği, ilgili boyanın teknik föyünden öğrenilmelidir.

8. Boya kovası hesabında neden yukarı yuvarlama yapılıyor?

Boya sıklıkla belirli kova ya da teneke boylarında satılır. Bir proje için 15,3 litre boya gerekiyorsa 15 litrelik tek ambalaj yeterli değildir. Yalnızca 15 litrelik ürün satın alıyorsan iki kova gerekir. Bunun sonucunda satın aldığın boya miktarı ihtiyaçtan yüksek olabilir. Araç, seçtiğin tek ambalaj boyuna göre gereken litre / ambalaj litresi bölümünü yukarı yuvarlar.

Gerçekte ürünün 2,5, 7,5, 10 veya 15 litrelik alternatif paketleri bulunabilir. En düşük maliyetli ambalaj kombinasyonu otomatik optimize edilmez. Birden çok ambalaj boyu arasında seçim yapıyorsan sonuçları değişik kova hacimleriyle karşılaştırabilirsin. Artan boyanın aynı ürün ve aynı renk olması, ileride küçük tamiratlar için işe yarayabilir; fakat uzun süreli saklamada üreticinin koşullarına uyulmalıdır.

9. Birden fazla oda veya farklı renk nasıl hesaplanır?

Aynı marka, aynı ürün ve aynı renkteki duvar boyasını bütün odalarda kullanacaksan ölçüleri birleştirmek uygundur. Örneğin salon, antre ve odaların duvarlarını ayrı yüzey grupları olarak ekleyebilirsin. Toplam alan tek boya grubuna yansır. Böylece bütün birinci ve ikinci katlar için ortak sipariş miktarı elde edersin.

Bir odada beyaz, diğerinde yeşil, bir başkasında koyu gri kullanacaksan her rengin kendi litre ve kova hesabı yapılmalıdır. Çünkü bir renk için artan boya diğer rengin ihtiyacını karşılayamaz. Bu hesaplayıcı duvar türü için tek bir ürün ve renk varsaymaktadır. Renkleri ayrı hesaplayıp sonuçlarını bir alışveriş listesinde birleştirmek daha doğru olur.

Tavan için ayrı ürün hesaplanması da benzer nedenle önemlidir. Çok renkli dekoratif duvarlar, stensil uygulamaları ve duvarın yalnızca bir kısmını kaplayan tasarımlar için ayrı yüzey grupları ve gerekirse ayrı hesaplar oluştur.

10. İşçilik, malzeme ve diğer giderleri nasıl planlamalı?

Boya maliyeti yalnızca boya kovalarının fiyatından oluşmaz. Astar, yüzey tamiri, alçı macunu, zımpara, maskeleme bandı, örtü naylonu, fırça, rulo, merdiven, iskele, ulaşım ve temizlik de bütçede yer tutabilir. Bu araçta duvar boyası kovası, tavan boyası kovası ve astar kovası için ayrı fiyatlar girebilirsin. İşçiliği de net yüzeyin metrekare bedeliyle hesaplatabilirsin.

Birim fiyatları kendin girdiğin için sonuçlar güncel tekliflerine uyarlanabilir. Fiyat alanı boşsa hesaplayıcı o kalemi sıfır TL kabul etmez; onun yerine kısmi toplam uyarısı gösterir. İşçilik bedeli birden fazla katı ve yüzey hazırlığını içeriyorsa tekrar fiyatlandırma yapmadığından emin ol. Diğer giderler alanına toplu maskeleme, nakliye veya malzeme masrafını ekleyebilirsin.

İsteğe bağlı KDV oranı alanı da bulunur. Oran girildiğinde, verilen birim fiyatların KDV hariç olduğu varsayılarak hesaplanan alt toplama vergi eklenir. Elindeki fiyat zaten KDV dahilse aynı vergiyi yeniden eklememelisin. Bütün kalemlerin aynı vergilendirme biçiminde olduğunu varsaymak her zaman uygun olmayabilir; fiyat tekliflerinin kapsamını kontrol et.

11. Boya alışverişinden önce kontrol listesi

• Her yüzeyin ölçüsünü ve boyanmayacak kapı/pencere alanını yeniden doğrula.
• Ürünün tek kat verimini etiketinden m²/L birimiyle kontrol et.
• Renk değişiminin kaç kat gerektirdiğini küçük bir denemeyle incele.
• Eski boya, alçı, sıva veya dış cephe için doğru astarı seç.
• Üreticinin önerdiği inceltme, kuruma ve katlar arası bekleme süresine uy.
• Farklı renk ve kaplama türlerini ayrı sipariş kalemleri olarak planla.
• İşçilik teklifinde tamir, maskeleme, astar ve son katların dahil olup olmadığını sor.
• Boyayı güvenli koşullarda sakla; son kullanım tarihini kontrol et.

Sonuç ekranındaki kopyalama, CSV ve yazdırma seçenekleri, ölçülerin ve miktarların ustayla veya mağazayla paylaşılmasını kolaylaştırır. Ancak çıktı bir keşif raporu veya uzman onaylı metraj yerine geçmez.

Sık sorulan sorular

20 m² oda için kaç litre boya alınır? Önce oda duvar yüksekliği ve çevresiyle duvar alanı ölçülmelidir. Örneğin 4 × 5 metre odada çevre 18 metredir. 2,8 metre yükseklikte brüt duvar alanı 50,4 m² çıkar. Kapılar ve pencereler düşüldükten sonra boya verimi, kat sayısı ve fire oranıyla litre hesabı yapılır.

Boya hesabında tavan dahil mi? Yalnızca tavan yüzeyini de eklediysen dahildir. Tavan ayrı bir ürün grubunda gösterilir ve kova sayısı ayrı yuvarlanır.

İki kat boya için alan ikiyle mi çarpılır? Litre hesabı için kat sayısı uygulanır; fakat gerçek alanın m² değeri değişmez. Alanı ikiyle çarpmış gibi göstermek yerine “kaç kat” bilgisini ayrı tutuyoruz.

Astar kullanmadan boyamak mümkün mü? Bazı yüzeylerde mümkün olabilir. Ancak yeni, çok emici veya sorunlu yüzeylerde doğru astar kritik olabilir. Ürün etiketini, yüzey koşullarını ve ustanın değerlendirmesini esas al.

Üç farklı boya markası aynı m²/L verir mi? Şart değildir. Boyanın türü ve teknik verimi markaya, ürüne ve uygulamaya bağlıdır; markadan bağımsız sabit bir tüketim değeri kullanmak yerine etiket bilgisi girilmelidir.

Bu hesap sonuçları neden yaklaşık? Geometrik ölçümler teorik alan verir. Gerçekte boya kalınlığı, fırça/rulo kullanımı, zeminin pürüzlülüğü, astar durumu, renk kapatıcılığı ve uygulama kayıpları farklılık gösterebilir. Son sipariş öncesinde küçük deneme uygulaması faydalıdır.