Gayrimenkul alım satımı yaparken yalnızca satış bedelini hesaba katmak yeterli değildir. Tapu devir işlemi sırasında ortaya çıkan çeşitli harç ve ücretler, toplam maliyetin önemli bir bölümünü oluşturabilir.
Tapu devir harcı
Tapu devir işlemlerinde alıcı ve satıcının her biri, tapu devir bedelinin yüzde ikisini tapu harcı olarak ödemekle yükümlüdür. Toplam harç yükü yüzde dört olarak paylaşılır; ancak uygulamada taraflar farklı anlaşmalar yapabilir. Tapu harcı, tapuya beyan edilen satış bedeli üzerinden hesaplanır; beyan bedeli piyasa değerinin altında bildirilmesi hem hukuki hem idari risk barındırır.
Döner sermaye ücreti
Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü'nün sunduğu hizmet karşılığında alınan döner sermaye ücreti, her yıl Cumhurbaşkanlığı kararıyla güncellenir. 2025 yılı için bu ücret yaklaşık 1.000–2.000 TL aralığında seyretmektedir; kesin tutar işlemin türüne ve taşınmazın niteliğine göre farklılık gösterebilir.
Konut kredisi kullananlar için ek masraflar
Banka finansmanıyla alım yapılıyorsa ipotek tesis masrafı da devreye girer. Ayrıca banka ekspertiz ücreti (değerleme masrafı) zorunlu olabilir; bu ücret için genellikle birkaç bin TL öngörülmelidir. Hayat sigortası ve deprem sigortası da kredi paketlerinde sıkça yer alır.
Belediye payı ve vergiler
Tapu harcına ek olarak belediye gelirleri payı da ödenir. Ayrıca değer artış kazancı doğan durumlarda (örneğin kısa vadede yüksek kâr elde edilen satışlarda) gelir vergisi hesabı yapılması gerekebilir. Bu hesaplama için elde tutma süresi ve maliyet bedeli belirleyicidir.
Alıcının toplam maliyet tablosu
Pratik bir hesaplama için tapu harcı (%2 alıcı payı), döner sermaye ücreti ve varsa ekspertiz ile ipotek masraflarını satış bedeline eklemek gerekir. Örneğin 2.000.000 TL değerinde bir konut için alıcının tapu harcı 40.000 TL, döner sermaye yaklaşık 1.500 TL olarak hesaplanabilir. Bu masraflar önceden bütçelenmezse alım sürecinde sürpriz finansman açıkları doğabilir.