Stok ve Yeniden Sipariş Noktası: hesaplama rehberi
Bu hesaplayıcı, verileri şeffaf formüllerle yorumlamanıza yardımcı olur. Aşağıdaki bölümlerde kullanılan yöntemleri, örnekleri, varsayımları ve dikkat edilmesi gereken noktaları bulabilirsiniz.
Yeniden sipariş noktası ne işe yarar?
Yeniden sipariş noktası, işletmenin mevcut ve gelecek stokunu dikkate alarak yeni satın alma emri oluşturması gereken eşik seviyesidir. Ürün bittiğinde sipariş vermek çoğu zaman geç olabilir; çünkü tedarikçinin ürünleri hazırlayıp sevk etmesi zaman alır. Bu gecikme süresinde satış devam eder.
Temel hesap, günlük ortalama talep ile tedarik süresinin çarpımına güvenlik stokunu ekler. Günlük satış 12 adet, teslim süresi 7 gün ve güvenlik süresi 5 gün ise eşiğiniz 12 × (7 + 5) = 144 adettir. Bu eşik hesaplanan bir varsayımdır, gerçek talep değişebilir.
Güvenlik stokunu gün ile belirlemek
Güvenlik süresi, beklenmedik satış artışı veya sevkiyat gecikmesine karşı ek stok planlama yöntemidir. Örneğin tedarik normalde 7 günde gelirken yoğun sezonlarda 10 gün sürüyorsa birkaç günlük ilave koruma mantıklı olabilir. Ürünün raf ömrü ve depolama maliyeti de bu kararı etkiler.
Çok fazla güvenlik stoku tutmak nakdi depoda bağlar. Çok az stok ise kayıp satış ve memnuniyetsiz müşteri riski doğurur. Güvenlik süresini keyfi olarak büyütmek yerine geçmiş talep sapmalarını ve tedarikçinizin gerçek teslim performansını izleyin.
Sipariş önerisinin mantığı
Araç yalnızca “sipariş ver” demekle kalmaz; teslim sonrasında belirli ek günleri karşılayacak şekilde önerilen miktarı üretir. Bu miktar hedef stok eksi kullanılabilir toplam stok yaklaşımıyla hesaplanır. Örnek modelde hedef stok, teslim süresi artı güvenlik süresi artı seçtiğiniz ek kapsama gününün beklenen tüketimidir.
Yolda bulunan kesinleşmiş siparişler toplam stok pozisyonuna eklenebilir. Ancak teslim tarihi belirsiz veya iptal olabilecek siparişleri aynı güven düzeyinde değerlendirmek doğru değildir. Mevcut stok değerini sayım sonucuyla güncelleyin; kullanım dışı, kusurlu veya ayrılmış ürünleri satılabilir miktara eklemeyin.
Stok ne zaman tükenir?
Mevcut satılabilir stokun günlük ortalama talebe bölünmesi, yeni giriş olmazsa kaç gün içinde stokun tükenebileceğini yaklaşık olarak gösterir. Bu yöntem sezonsallığı veya gün içindeki yoğunluğu kapsamaz. Örneğin hafta sonunda satışların çok arttığı bir işletmede ortalama tek başına yeterli olmayabilir.
Stokun teslim süresinden önce biteceği tahmin ediliyorsa, standart satın alma süreci müşteri kaybına neden olabilir. Alternatif tedarikçi, kısmi sevkiyat, eşdeğer ürün veya erken sipariş gibi çözümleri değerlendirmek gerekir. Araç otomatik satın alma yapmaz.
Ekonomik sipariş miktarı nedir?
EOQ olarak bilinen ekonomik sipariş miktarı, sipariş açma maliyeti ile yıllık stok taşıma maliyeti arasındaki matematiksel dengeyi temsil eder. Yıllık talep, sipariş başına sabit maliyet ve ürün başına yıllık taşıma gideri kullanılır. Araç uygun veri varsa bu değeri referans olarak gösterir.
EOQ tek başına kesin sipariş miktarı değildir. Asgari üretim partisi, tedarikçinin koli adedi, iskonto kademesi, raf ömrü, depo kapasitesi, mevsim etkisi ve bütçe kısıtı gerçek sipariş kararını değiştirebilir. Yıllık taşıma oranı sıfırsa EOQ matematiksel olarak hesaplanamaz.
İşletme sermayesi üzerinde etkisi
Stok para bağlar: depoya gelen ürün satılana kadar satın alma bedeli nakitten çıkar. Artan stok düzeyi, işletmenin ürün bulunabilirliğini yükseltse de sermaye ihtiyacını artırır. Sipariş tutarı önerilen adet ile birim alış maliyetinin çarpımıyla tahmin edilir.
İşletme kârlı olduğu halde stok finansmanı nedeniyle nakit sıkışıklığı yaşayabilir. Tedarikçi ödeme vadelerini, ürünlerin depoda kalma süresini ve müşteri tahsilat hızını aynı tabloda takip etmek bütçe yönetimini iyileştirir.
Talep tahminini güncellemek
Günlük ortalama satışı bir defa yazıp aylarca kullanmak çoğu işletmede doğru değildir. Yeni ürünler, kampanyalar, fiyat değişimleri, hava koşulları ve rakip faaliyetleri talebi hızla etkileyebilir. Son 30 ve 90 günlük satışları ayrı incelemek, olağan dışı kampanya günlerini belirtmek daha doğru bir ortalama verir.
Az satılan ürünlere aynı güvenlik stoku gününü uygulamak gereksiz sermaye bağlayabilir. Çok satan kritik ürünlerde tedarik güvenilirliği önceliklidir. Ürünleri yüksek, orta ve düşük öncelik gruplarına ayırarak yeniden sipariş parametrelerini farklılaştırın.
Sık sorulan sorular
Sipariş önerisi neden sıfır? Mevcut stok pozisyonu yeniden sipariş eşiğinin üzerindeyse beklemek daha uygun olabilir. Yoldaki stok hesaba girilmeli mi? Yalnızca kesinleşmiş ve zamanında ulaşması beklenen alımlar için evet. Günlük talep sıfır olabilir mi? Bu basitleştirilmiş model sıfır talepte yeniden sipariş hesabı üretmez.
Stok sistemiyle hesaplanan değerleri düzenli envanter sayımıyla karşılaştırın. Tedarik süresi ve güvenlik günleri değiştiğinde hesabı yenileyin. Sonucun otomatik sipariş emri olmadığını ve işletmeye uygun satın alma koşullarının ayrıca kontrol edilmesi gerektiğini unutmayın.